Mar del Plata (Clarin) 1982 ve Jan Timman

Bu yazı, geçtiğimiz aylarda yaşamını yitiren satranç efsanesi Jan Timman'ın (1951-2026) yaşantısından küçük bir bölüme odaklanacak. Timman'ın reyting listesinde dünya şampiyonu Karpov'un ardından ikinci sırada yer aldığı 1982 senesine gideceğiz. Buenos Aires'in iyileştirici havasında Timman'ın partilerinin öğretici anlarına odaklanacağız. Yazının ikinci bölümünde ise Timman'ın kariyerinin farklı bölümlerinden derlediğim öğretici konumlara yer vereceğim.

Oyunların önemli anlarında okuyucuyu Timman ile birlikte hamleleri bulmaya davet ediyorum. Timman'ın turnuva oyunlarını incelerken satranç tarihinin başka efsane isimlerine de elbette değinme şansımız olacak. Benim için öğretici olan bu denemenin okuyucu için de faydalı olacağını umuyorum.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.08"] [Round "1"] [White "Timman, Jan"] [Black "Larsen, Bent"] [Result "0-1"] [WhiteElo "2655"] [BlackElo "2605"] [FEN "3rrb1k/3n1qp1/2p1b2p/ppP1p3/4P3/1P2QPP1/PBR1N1B1/5RK1 b - - 3 31"] [SetUp "1"]

{[P]} 31... Bxc5! { Siyahın güçlü seçeneklerinden yalnızca biri. } 32. Rxc5 Nxc5 33. Bxe5 { [P] [%csl Gh6][%cal Ge3h6] } (33. Qxc5 {[P]} 33... Rd2 $19 { Siyahın 31. hamlesinin ana fikri buydu. }) 33... Nd3! $19 { Bu hamle sayesinde şimdi 34.Qxh6 olmuyor. Kalite fazla olan Siyah, kolaylıkla olmasa da kazanmasını bildi. } 0-1

Dünyanın ilk on isminden beşinin katıldığı (Karpov, Timman, Polugaevsky, Portisch, Andersson) 1982 Mar del Plata turnuvası Timman'ın kariyerinin en önemli zaferlerinden biridir. Oysa öğretici eserleriyle tanınan Zenon Franco'nun (1956-2024) aktardığına göre turnuvaya katılmadan önce Timman hastadır. İlk turu Bent Larsen'e kaybederek kötü bir başlangıç yapsa da Güney Amerika havasının kendisine yaradığını sonraki turlarda hissedecek ve Arjantin'de oynanan son Clarin turnuvasını kazanacaktı.

Şampiyon şöyle diyordu: "Acı bir öksürük ve çatlamış dudaklarla kıvranırken, Madrid'den Arjantin Pampas'ına giden, on saatlik direkt gece uçuşuna bindim. Córdoba'da uçaktan indiğimizde hava kararmıştı; güneş hâlâ parlıyordu ve çimenlerin taze kokusunu derin bir nefesle içime çektim. Daha sonra öğrendim ki, Arjantin'de bu bölge akciğer rahatsızlığı olan insanlar için favori bir yer."

Clarin turnuvasını 1979 senesinde Spassky ve Petrosian'ı da yenerek (!), 1980'de ise Karpov ve Timman önünde kazanan Bent Larsen, 1982'ye gelindiğinde harika bir sonuç elde edemese de ilk tura zaferle başlamıştı. Aynı yıl Buenos Aires'e taşınan Larsen ömrünün sonuna kadar orada ikamet etmiştir.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.09"] [Round "2"] [White "Andersson, Ulf"] [Black "Timman, Jan"] [Result "1/2-1/2"] [WhiteElo "2605"] [BlackElo "2655"] [Variant "Standard"] [ECO "A15"] [Opening "English Opening: Anglo-Indian Defense, King's Indian Formation, Double Fianchetto"] [ChapterName "Andersson, Ulf - Timman, Jan"] [ChapterURL "https://lichess.org/study/F0mOCg4p/6MloEaSB"] [Annotator "https://lichess.org/@/NaSil"]

1. Nf3 Nf6 2. c4 b6 3. g3 Bb7 4. Bg2 g6 5. b3 Bg7 6. Bb2 O-O 7. O-O e6 8. Nc3 d5 9. cxd5 Nxd5 10. Qc1 c5 11. Nxd5 Bxd5 12. Bxg7 Kxg7 13. d4 cxd4 14. Rd1 Nc6 15. Nxd4 Nxd4 16. Rxd4 Qf6 17. Rh4 g5 18. Rg4 Bxg2 19. Kxg2 h6 20. h4 Qf5 21. Qc3+ e5 { Romanovsky'nin oyunun "dördüncü aşaması" dediği vezir ve kalelerin tahtada olduğu bir final var karşımızda. Oyunun gidişatı olaysız olsa da, siyah şahın biraz daha zayıf ve beyaz taşların aktif olması nedeniyle Beyazın konumu daha iyi olabilir. Elbette yalnızca Stockfish'in desteğiyle bu üstünlüğü artırmaya çalışmak mümkün olabilir. } (21... Qf6 22. Qc1 Qf5 $10) 22. Rc4 (22. f3 { Stockfish Siyaha ...f6 oynatarak yedinci yatayı zayıflatmayı öneriyor. } 22... Rac8 23. Qe3 f6 24. Rd1 $14) 22... Rac8 23. Rc1 Rxc4 24. Qxc4 Rd8 25. hxg5 hxg5 26. Qc2 Qe6 27. Qe4 Rd4 28. Qa8 a5 29. Rc8 Qd5+ 30. Qxd5 Rxd5 1/2-1/2

Oyunun kendisi belki çok heyecan verici değil, ancak bu videoyu paylaşmama vesile oluyor:

Belgeselin bu bölümünde Timman, Andersson ve Ree sohbet ederken görülebilir.

Sade, teknik konumlara olan hâkimiyeti nedeniyle bir oyunsonu efsanesi olarak anılan Andersson, 1982 Clarin turnuvasını 1 galibiyet ve 12 beraberlikle bitirmişti.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.10"] [Round "3"] [White "Timman, Jan"] [Black "Najdorf, Miguel"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2605"] [BlackElo "2515"] [Opening "Ruy Lopez: Closed, Delayed Exchange"]

1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Bxc6 { Günümüzde de üst seviyelerde karşılaşılan bu hamlenin amacı, kırışmalı İspanyol'u (1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Bxc6 dxc6) Siyahın az evvel geliştirdiği atın ve filin uygunsuz konumda olduğu iddiasıyla oynamaktır. } 6... dxc6 { [%csl Re7,Rf6] } 7. d3 { [%csl Ge5][%cal Gf3e5] } 7... Nd7 { Siyah hemen uygunsuz durumdaki atının yerini düzelterek başlıyor. Artık f-piyonu kullanılabilir. } 8. Nbd2 O-O { Beyaz genel olarak d4 veya f4 sürüşü ile merkezdeki üstünlüğünü ve taş etkinliğini artırmak ister. Siyahınsa fil çiftiyle uzun vadeli bir oyun hedeflediği söylenebilir. } 9. Nc4 Bf6 (9... f6 { Bu hamle daha sık tercih ediliyor. } 10. Nh4 { Siyahın oyundaki fikriyle kaçınmak istediği hamle budur. } { [%cal Gh4f5] } 10... Nc5 11. Nf5 Bxf5 12. exf5 Qd5 13. Qg4 e4 14. Ne3 Qe5 15. Nc4 Qd5 { Karpov, Anatoly - Petrosian, Tigran V, 1/2-1/2, URS-chT, 1975, https://lichess.org/BTXbkyqM }) 10. b4!? { [D] Siyahın vezir kanadı piyonlarının ilerleyişini önleyerek filini geliştirmek istiyor. } { [%csl Gc6,Gc7,Gb7,Ga6][%cal Gc1b2] } (10. b3 { Piyonlara artık tahtada olmayan açık renkli filinin görevini vermek daha yaygın bir yöntem. } 10... Re8 11. Bb2 c5 12. a4 b6 13. h3 { [%cal Gf3h2,Gf2f4] } 13... Rb8 14. Nh2 b5 15. axb5 axb5 16. Ne3 $14 { Kholmov, Ratmir D - Beliavsky, Alexander G, 1-0, URS, 1982, https://lichess.org/cfiMhpFM } { [%cal Gf2f4,Ge3d5,Ge3f5] }) 10... Re8 11. Bb2 b6 { [%cal Gc8b7,Ga6a5] } 12. Bc3 g6 13. Nfd2 { [%csl Gf4][%cal Gf2f4] } 13... c5 14. a3 cxb4 15. axb4 Nb8?! { [P] İlk kritik an. Siyah zaman bulabilirse atını d4-karesine götürmek istiyor. Bunu başarırsa güzel bir konumu olacak. } (15... b5 16. Ne3 { [%cal Gd2b3,Ge3d5] } 16... Nb6 { Daha sağlamdı. } { [%cal Gb6a4] }) 16. f4! exf4 17. Bxf6 (17. e5 Bg7 18. Qf3 { [%csl Ra8] } 18... Ra7 19. Qxf4 Be6 20. Ne4 $16) 17... Qxf6 18. e5 Qc6 19. Ne4 { [%cal Ge4f6] } 19... Nd7 20. Rxf4 Bb7 { [P] } 21. Qd2! (21. Qf3?! b5 22. Na5 Qb6+ 23. Kh1 Nxe5! 24. Nf6+?? Qxf6 $19) 21... b5 22. Ne3 (22. Na5 Qb6+ 23. Kh1? Bxe4 24. Rxe4 Rxe5 $17) 22... Qb6 (22... Rxe5? { [P] Beyaz atların gazabından kurtulmanın olanaksızlığını gösteren bir egzersiz olurdu. } 23. Ng4! { [%cal Gg4h6,Rg4f6] } 23... Re7 24. Nef6+ Nxf6 (24... Kh8 25. Nxd7 Rxd7 26. Ne5 $18) 25. Rxf6 { Siyah vezire kaçacak uygun bir kare yoktur. } 25... Qd5 { [P] } 26. Rxg6+! $18) 23. d4 (23. Nc5! Nxc5 (23... Rxe5 24. Ng4! Nxc5 25. bxc5 Rxc5 26. d4 Rd5 27. Nh6+! $18) 24. bxc5 Qxc5 25. d4 $18 { [%cal Ge3g4] }) 23... Bxe4 24. Rxe4 Rad8 { [%cal Gd7e5] } 25. Qf2 Nf6?! (25... f6 { Şahı böylesine zayıflatmak riskli görünüyor ancak Stockfish'e göre çok daha iyi savunma olanakları sunardı. }) 26. Rf4 Nh5 27. Rxf7 Qxd4 { [%csl Ga1][%cal Gd4a1] } 28. Rf1 Qxe5 { [P] } 29. Ng4! { Atın koyu renklerden saldırısı belirleyici olacak. } { [%cal Gg4h6,Gg4e5] } 29... Qg5 { [%csl Gh6] } (29... Qd4 30. Qxd4 Rxd4 31. Nh6+ Kh8 { [P] } 32. g4! $18 { Bu kazandıran ayrıntı nedeniyle Siyah vezirleri değiştiremez. }) 30. h3 { Siyah neredeyse zugzwang durumundadır, ancak yine de hemen kazanmak mümkün değil. } 30... c6 31. Qf3 Qd2 32. c3 Qg5 33. Qxc6 Rf8 34. Qe6 Rxf7 35. Qxf7+ Kh8 36. Qc7 Qd2?? { Bu hamleyle birlikte Siyah belki de terk ediyor. } (36... Re8) 37. Qe5+ Ng7 38. Rf7 Rg8 39. Nf6 $18 { [%cal Rf6e8,Gf6g8] } 1-0

Turnuva oynandığı sırada 71 yaşında olan Miguel Najdorf, yaşına rağmen bu devler arenasında yalnızca 3 oyun kaybetmişti. 30 yaşındaki rakibi ise belki de bu oyunun yarattığı ivmeyle turnuva zaferine imza atacaktı.

Kasparov şöyle aktarıyor: "Najdorf, tıpkı Arjantin Şampiyonası'nda olduğu gibi defalarca birinci bitirdiği, geleneksel Buenos Aires ve Mar del Plata turnuvalarının ilham kaynağıydı. Daha sonraki yıllarda, yaşın ağırlığı kendini hissettirmeye başladığında, bu turnuvalara onur konuğu olarak katılırdı. Bazen masaların arasında dolaşıp pozisyonları büyük bir ilgiyle incelerken kendini kaybeder ve boş sandalyelerden birine oturuverirdi. Oyuncular gülümser, belki de içlerinden Najdorf'un tahtada aniden bir hamle yapıp yapmayacağını merak ederlerdi."

İkinci Dünya Savaşı nedeniyle ülkesine dönmeyerek Arjantin'de kalan Najdorf, ülke satrancının gelişimine katkı sunmuş ve Oscar Panno gibi isimlere ilham kaynağı olmuştu.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.12"] [Round "4"] [White "Timman, Jan"] [Black "Panno, Oscar"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2605"] [BlackElo "2510"] [Variant "Standard"] [ECO "D20"] [Opening "Queen's Gambit Accepted"]

1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Nc3!? e5 4. e3 exd4 5. exd4 Nf6 6. Bxc4 { 1. e4 e6 2. d4 d5 3. exd5 exd5 4. c4 hamle sıralamasıyla bu konuma ulaşmak mümkün. } 6... Be7 { Oyundaki hamleyle Siyah vezirin d5-karesi üzerindeki kontrolünü sürdürerek d5-karesini bloke etme stratejisini uygulayacağının sinyallerini veriyor. } { [%csl Gd5] } (6... Bd6 7. Nf3 O-O 8. O-O Nc6! { [%csl Gg4,Gd4][%cal Gc8g4] } (8... Bg4?! 9. h3 Bh5 10. g4! Bg6 11. Ne5 $18 { Konum neredeyse kazançtır. Doğan - Alaz, 2019 Mersin Açık. }) 9. h3 h6 10. Qc2 { Bir başka önemli tabiya konuma götürürdü. }) 7. Nf3 O-O 8. h3 (8. O-O Bg4 { Buradan doğacak karmaşaya izin vermek istemiyor. }) 8... Nbd7 { Siyah d5-karesini bloke etme planına devam ediyor. } 9. O-O Nb6 10. Bb3 c6 11. Re1 Nfd5 (11... Nbd5 12. Bg5 Be6 13. Ne5 Nc7 14. Bc2 Re8 15. Qd3 g6 16. Qf3 Nfd5 17. Bxe7 Qxe7 18. Qg3 Rad8 19. Rad1 Nf6 20. f4 $36 { Razuvaev, Yuri S - Bagirov, Vladimir, 1-0, URS-ch sf, 1982, https://lichess.org/RUyIx5V4 } { [%csl Ge5] }) 12. Ne4 { [%cal Ge4c5,Ge4g5] } 12... Re8 13. Bd2 Bf5 { [D] } 14. Ng3 { İzole vezir piyonu ile oynayan Beyaz taş değişimlerinden sakınarak ilerliyor, fakat bu noktada Stockfish } (14. Ne5! Bxe4 15. Rxe4 { ile devam etmeyi daha çok beğeniyor. } { [%cal Gd1h5] }) 14... Be6 15. Bc2 Nd7 16. a3 Nf8 17. Bd3 g6 { [%csl Gg3,Gd3] } 18. Bh6 Nf6 19. Qd2 Bd5 20. Ne5 Ne6 { Karşılıklı manevraların ardından Siyahın konumundan memnun olması gereken bir duruma ulaşıldı. } 21. Bc2 Nd7 22. Ng4 Bg5 23. Bxg5 Qxg5 24. Qb4? { Elbette vezirlerin değiştirilmesi Beyazın işine gelmiyor, ancak beyaz vezirin uzaklaşmasının ardından Siyaha şah kanadında saldırı imkânı doğuyor. } (24. Qxg5 Nxg5 $10 { Siyahın izole piyon nedeniyle sembolik bir üstünlüğü olurdu. }) 24... Nf6 (24... h5! 25. Ne3 Nf4 { Siyahın harika bir saldırısı olurdu. Örneğin, } { [%cal Gh5h4] } 26. Nxd5 cxd5 27. Qxb7 Nb6! $19 { [%cal Gh5h4] }) 25. Re5 Qh4 26. Nxf6+ Qxf6 27. Ne4? { [D] } (27. Rae1 $10) 27... Qd8? (27... Qg7! { ...Nxd4 ve ...f6 olanaklarını elinde tutarak! Örneğin, } { [%csl Ge5][%cal Gf7f6] } 28. Nd6 { Oyunda oynanan hamle buna engel olmak içindi, ancak burada da Siyah karmaşadan avantajlı çıkan taraf oluyor. } (28. Bb3? a5 29. Qb6 Bxb3 30. Qxb3 Nxd4! $19) (28. Nc3 Nxd4! $19) 28... Red8 29. Nxb7 Rdb8 30. Qe7 Re8! 31. Qh4 Nxd4 { Devamında Siyah taş etkinliği sayesinde üstünlüğünü kanıtlayacaktır. } 32. Rxe8+ Rxe8 33. Bd3 Ne2+ 34. Bxe2 Qxb2! $19) 28. Bb3 a5 29. Qc3 Bxb3 30. Qxb3 Qxd4 (30... Nxd4 31. Rxe8+ Qxe8 32. Nf6+ Kf8 33. Qxb7 Qc8 34. Nxh7+ Kg7 35. Qxc8 Rxc8 36. Ng5) (30... Kg7 31. Rd1 b6) 31. Nf6+ Kh8 32. Rae1 Reb8?? { [P] Beyaz taşlar bu denli etkinken böylesine pasif bir savunma hamlesinin sonuçları ağır olacak. } (32... Red8 33. Qxb7 Kg7! { [%csl Gf7][%cal Ga8a7] } 34. Rxe6 Ra7 35. Ne8+ (35. Qxc6 fxe6 36. Rxe6 $13) 35... Kg8 36. Nf6+ Kg7 $10) 33. R1e4! { Bu harika dokunuşla vezir yerinden edilir ve Siyah Rh4 ve Qc3 fikirlerine engel olamaz. } { [%cal Ge4h4] } 33... Qd8 (33... Qd6 34. Qc3! $18) 34. Rxe6! (34. Qf3 $18 { [%cal Ge4h4,Ge5e6] }) 34... fxe6 35. Qc3 Qe7 { [%csl Gg7][%cal Ge7g7] } 36. Nh5+ Kg8 37. Rxe6 Qf7 38. Nf6+ Kf8 (38... Kh8 { Daha dirençli bir savunma olabilirdi. } 39. Nh5+ Kg8 40. Rf6 Qc7 41. Qc4+ Kh8 42. Rf7 Qe5 43. Nf6 $18) 39. Qc5+ Kg7 40. Re7 Kxf6 41. Qe5# 1-0

Arjantin satrancına damga vuran 1935 doğumlu Büyükusta Oscar Panno, 1953'te Dünya Gençler Şampiyonu ve yine aynı sene Arjantin şampiyonu olmuştu. Oyunlarını incelediğimiz geleneksel Mar del Plata turnuvasını farklı yıllarda kazanmıştı.

1950'li yıllarda yıldızı parlayan Oscar Panno, satranç gelişimi için pek kaynağın bulunmadığı bir coğrafyada yaşıyordu. Arjantin'de Shakhmaty dergisinin sayılarını "1 yıl geriden" takip ediyorlar ve bu eksikliği kapatmak için yoğun çaba harcamak zorunda kalıyorlardı. 1956 yılında Adaylar Turnuvası'nda oynamaya hak kazanacak, fakat turnuva zamanına kadar askerlik görevini sürdürdüğü için turnuvaya hazırlanma şansı olmayacaktı. Belki de bu nedenle, Smyslov'un rahatça birinci olarak Botvinnik ile oynama hakkı elde ettiği turnuvada, sonuncu olan hemşerisi Pilnik'in önünde dokuzuncu olacaktı. Yıldızının parladığı yıllarda profesyonel satranç oynamak yerine mühendislik yapmayı tercih eden Panno, bu satırların yazarının da sevdiği Şah-Hint Savunması'nda günümüzde hâlâ sevilen bir varyanta adını vermiştir.

Şu an aktif olmasa da kısa bir süre aktif kalan bir YouTube kanalı da bulunan Büyükusta Oscar Panno, İspanyolca içerikler üretmiş ve Aronian ve Anand gibi isimlerle analizler yapmıştı.

1982'ye dönecek olursak, acaba Timman 0,5/2 ile başladığı turnuvanın geri kalanını 8/8 ile devam ettirebileceğini hayal edebilir miydi?

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.13"] [Round "5"] [White "Karpov, Anatoly"] [Black "Timman, Jan"] [Result "0-1"] [WhiteElo "2720"] [BlackElo "2655"]

1. e4 c5 2. Nf3 e6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 d6 {Scheveningen varyantı günümüzde Karpov'un sonraki hamlesi nedeniyle görece az tercih ediliyor. } 6. g4! {Keres Atağı bilgisayarların açılışlarda yarattığı köklü değişime karşın en iyi hamle olma özelliğini koruyor. } 6... h6 7. Rg1 {Timman'ın 1983'te Plovdiv'de oynanan Avrupa Takımlar Şampiyonası'nda Karpov'a karşı oyunu şöyle devam etti: } 7... Be7 (7... Nc6 8. Be3 a6 9. Qe2 Nxd4 10. Bxd4 e5 11. Be3 Be6 12. h4 g6! {Açılış çalışmalarını her zaman iyi yapan Timman'ın bu yeniliği ona açılışta rahat bir konum vermiş ve oyun berabere sonuçlanmıştı. (Karpov - Timman, Plovdiv 1983) }) 8. Be3 Nc6 9. Be2 {g4-piyonu için endişelenmeden Qd2 ile devam edebilmek istiyor. } (9. Qe2 {Timman, "On the Attack" isimli eserinde ertesi sene oynanmış Karpov - Sax partisini incelemiştir. Hâlâ ana devam yolu olan 9. Qe2 hamlesi o partide Karpov'a harika bir galibiyet getirmişti. }) (9. Qd2 {Hemen bu hamleyi yapmak daha sonraları yazışmalı oyunlarda denendi. } 9... Nxd4 10. Qxd4 e5 11. Qa4+ Bd7 12. Bb5 a6 13. Bxd7+ Qxd7 14. Qxd7+ Kxd7 15. O-O-O Rac8 $10 { Bragesjö, Tomas - Perez, Brigiliano, 1/2-1/2, SWE - PHI 2022, https://lichess.org/e3nZq1pM }) 9... a6 10. Qd2 Nxd4 11. Qxd4 e5 12. Qd2 (12. Qd3 {Vezirleri değiştirmeden, e4-piyonunu kaybetmeden sorunsuz şekilde Nd5 zıplayabilmek için. } 12... Be6 13. O-O-O Nd7! (13... Qa5 14. Kb1 Rc8 15. Nd5 $14 { Movsesian, S. - Plat, V., 1-0, 14th Teplice Open 2019, https://lichess.org/gGipmcqE }) 14. Nd5 Bg5 { Vogt, Lothar - Foisor, Ovidiu Doru, 1-0, Rubinstein Memorial 20th, 1982, https://lichess.org/9IkQ67ze } {Aynı yıl içinde oyunda göreceğimiz fikir bir başka partide de uygulandı. }) 12... Be6 {Siyah ...d5 oynamak istiyor. } { [%cal Rd6d5] } 13. Bf3 (13. O-O-O Qa5! $132) 13... Nd7! 14. Nd5 {[P] } (14. O-O-O Qa5! {Yine Beyazın Nd5'i etkisiz hâle getirilmiş olurdu. } { [%cal Ra5d2,Ga5a2] }) 14... Bg5! 15. O-O-O Rc8 16. Kb1 Bxd5 17. exd5 {d5-karesi artık "ölü nokta" haline geliyor. } (17. Qxd5 Bxe3 18. fxe3 Rc6 19. Be2 {d5-karesini Beyaz taşlar için uygun tutardı. } { [%csl Gd5] }) 17... Nc5 18. Rh1 {h-piyonunu feda etmeden saldırmak istiyor ve aynı zamanda Siyahın rok atmasını bekliyor. } 18... Qf6 { [%cal Gf6f3] } 19. Bg2 (19. h4 {Stockfish bu hamlenin oynanabilir olduğunu söylüyor. }) 19... Bxe3 20. fxe3 {[P] Artık Beyaz h4 sürmek için hazır. } 20... Qh4! 21. Bf3 O-O 22. Qe1 Qd8!? (22... Qxe1 $17 {Bu tip Sicilya oyunsonları genelde Siyaha oldukça rahat bir oyun verir, ancak Timman vezirlerin tahtada tutulmasından, vezir-at ikilisinin gücüne güvenerek, çekinmiyor. }) 23. e4 Qb6 {Bitirici ...Na4 tehdidi ile. } { [%cal Gc5a4] } 24. Qe3 Qb5 25. h4 Na4 26. Qb3 Rc5 {İbrenin eşitliği gösterdiği bu anda Beyazın dakik olması gerekiyor. } { [%csl Gc8][%cal Gf8c8] } 27. Rh3 (27. g5! { [%csl Gg4][%cal Gf3g4] } 27... Rfc8 28. Rc1 Qa5 { [%cal Gc5b5] } 29. Bg4 {Bu incelik c7-karesinin vezire kapanması ile ilişkili taktiksel bir detayı barındırıyor. } (29. c4 b5 30. Be2? bxc4 31. Rxc4 Rxc4 32. Bxc4 Qc7 $19) 29... Rb5 (29... R8c7 { [%cal Gc5b5] } 30. c4 b5 31. Be2 bxc4 32. Rxc4 Rxc4 33. Bxc4 {Burada Qc7 oynanabilmesi durumunda Siyahın üstünlüğü olacaktı. }) 30. Bxc8 Rxb3 31. cxb3 $10) 27... Rfc8 28. c3 (28. Rc1?? Rxc2 29. Rxc2 Qf1+ $19) 28... R8c7 29. Ka1 Qd7 { [%csl Gc5][%cal Gc5b5] } 30. Be2 b5 {Kritik konuma ulaşıldı. } { [%cal Gb5b4] } 31. a3 { Belki de Beyaz için işleri geri dönülmez şekilde zorlaştıran hamle! Rakibin oynadığı taraftan yapılan piyon sürüşleri rakibe hedefler verir. Bekleyerek savunmanın inceliklerini gösteren çok hoş bir varyant şöyle olabilirdi: } (31. Rf1 b4 32. Qc2!! {Orijinal ve öğretici bir konsept! Beyaz bxc3 durumunda b3 ile devam etmek ve şah kanadı saldırısını sürdürmek istiyor. } 32... bxc3 33. b3! $132 { [%cal Gh3g3,Gg4g5] } 33... Rb7 34. Rg3 { [%cal Gg4g5] } 34... g6! 35. Rgf3 {Makinenin eşitlik gösterdiği ve 3 sonucun da masada olduğu anlaşılması güç bir konum. }) 31... a5! 32. Kb1 Rb7 33. Rg3 g6! {Yine öğretici bir savunma hamlesi. } { [%cal Rg4g5,Rh6h5,Bh4h5,Bg6g5] } 34. g5 h5 35. Bf1 Rcc7! {...Nc5 ve ...b4 fikirleriyle! } { [%cal Ga4c5] } 36. Qc2 b4 37. axb4 axb4 38. c4 b3 39. Qg2 (39. Rxb3 Rxb3 40. Qxb3 Nc5 { [%cal Gd7a4,Gc5e4,Rd7g4,Gc7b7] } 41. Qc3 Rb7 $19) 39... Rb4 40. Qh3 Qxh3 {Her yol Roma'ya! } 41. Rxh3 Nc5 { [%cal Gb4a4,Gc7a7] } 42. Kc1 Nxe4 43. Re3 Nc5 44. Kd2 Na4 45. Rc1 (45. Rb1 Nb6 $19) 45... Nxb2! 46. c5 (46. Kc3 Nxc4 47. Kxb4 Nxe3 48. Rxc7 Nxd5+ $19) 46... Rd4+ 47. Ke2 Rxc5 48. Rxc5 dxc5 49. Rxb3 Nc4 50. Rc3 Rxh4 51. Ke1 Re4+ {Beyaz terk etti. } 0-1

Reyting sıralamasında Karpov'dan sonra ikinci sırada yer alan Timman'ın, Merano'dan yorgun dönen dünya şampiyonu karşısında nasıl bir performans sergileyeceği belki de kendisi için turnuvanın kaderini belirleyecek ve olası bir maçta dünya şampiyonu karşısındaki şansını gösterecekti. Karpov ise bundan önceki Clarin turnuvasıyla beraber o yıllarda neredeyse önüne çıkan her turnuvayı kazanmaktaydı. Timman ve Polugaevsky'e göre, Korchnoi'ya karşı birkaç ay önce unvanını savunmuş olması şampiyonun 1982 Clarin turnuvasındaki performansını olumsuz etkilemişti.

Ne olursa olsun, Timman'ın kariyerindeki en beğendiği oyunu olarak nitelediği bir parti var sırada.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.14"] [Round "6"] [White "Timman, Jan"] [Black "Giardelli, Sergio Carlos"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2655"] [BlackElo "2460"] [Variant "Standard"] [ECO "B40"] [Opening "Sicilian Defense: French Variation, Westerinen Attack"]

1. Nf3 c5 2. e4 e6 3. b3 d6 4. Bb2 Nf6 5. Bb5+ Bd7 6. Bxd7+ Nbxd7 7. Qe2 Be7 8. O-O O-O { 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. Bb5+ Bd7 4. Bxd7+ Nxd7 5. O-O Ngf6 6. Qe2 e6 varyantından da oluşabilecek tipik bir Moskova varyantı konumu. } 9. c4 Re8 10. Nc3 (10. d4 { Timman neden hemen Maroczy Düğümü'ne gitmedi bilinmez, zira oyundaki hamleden sonra Siyahın güzel bir olanağı olduğunu göreceğiz. } 10... cxd4 { Pratikte en fazla karşılaşılan hamle olsa da en iyisi olup olmadığı tartışılabilir. } (10... d5 { Stockfish'e göre en iyisi ancak alıcısı az. } 11. e5 Ne4 12. cxd5 exd5 13. Nbd2 Nxd2 14. Qxd2 Rc8 { Sadhwani, Raunak - Xu, Yinglun, 1-0, Chess.com RCC Wk17 Swiss, 2022, https://lichess.org/2nH748pp }) 11. Nxd4 Qb6 12. Rd1 Nc5 13. Nc3 Rad8 14. Rab1 Bf8 15. Qf3 a6 16. Rd2 d5! $10 { Tal, Mihail - Geller, Efim P, 1/2-1/2, URS-ch47, 1979, https://lichess.org/VYrCgd58 } { Beyazın Maroczy düğümünde önlemeye çalıştığı bu hamle Siyah tarafından başarıyla oynanabilirse karşı oyun var demektir. }) 10... Ne5! { Sıkışık konumda bulunan Siyah taş değiştirmek veya atını c6-karesine yöneltmek istiyor. } 11. Nxe5 { En dengesiz yanıt. } 11... dxe5 12. f4! { Beyazın önceki hamlesinin fikri buydu: f-dikeyini ve uzun çaprazı kullanmak. } 12... exf4 (12... Nd7) 13. e5 Nd7 14. Rxf4 { Beyaz Ne4 ve Raf1 ile devam etmek istiyor. Siyah için kritik bir konum. Bizim içinse çok öğretici olacak. } 14... Bg5? { Çok doğal görünen bir hamle. Siyah ...f5 oynamadan önce filini tempo ile etkinleştirmek istiyor ancak d6-karesinin kontrolünün çok daha önemli olduğu anlaşılacak. } (14... f5 { Hemen oynanması çok daha iyi olurdu. } 15. exf6 (15. g4 Bg5 16. Rf2 fxg4 17. Ne4 { [%cal Ge2g4,Gb2e5] } 17... h5 18. h3 $13 { Çok keskin bir oyunla... }) 15... Bxf6 $10 { [%cal Gf6d4] }) (14... f6! { Merkezden karşı oyun fikriyle oynanabilirdi. }) 15. Rf3 f5 { Bir hamle önce harikaydı, şimdiyse Beyazı durdurmak imkânsız. [P] } 16. Nb5! { Çok yönlü bir hamle! d6-karesine göz dikiyor, d4-sürüşü hazırlanıyor. Beyazın gelişim üstünlüğünü hissetmek bu yolla mümkün olacak. } 16... Nf8 17. d4! cxd4 18. Bxd4 Be7 19. Rd1 { Konum açılınca beyaz taşların gövde gösterisi başlıyor. d6-karesine konacak at Beyaza büyük bir avantaj sağlayacak. } 19... a6 20. Nd6! (20. Nc3?? { Elbette Siyahın toparlanmasına izin vermek tüm avantajı yitirmek demekti. Böylesi bir geri çekiliş e5-piyonunun zayıf olması nedeniyle Siyaha avantaj verecekti. } 20... Qc7 $15 { [%cal Ga8d8,Gf8g6] }) 20... Bxd6 21. exd6 { Çok güçlü bir geçer piyon, muazzam bir fil! Aktif ağır taşlarla birleşince oyunun kaderi belli oluyor. } { [%csl Rg8,Rg7,Re6] } 21... e5 { Siyah piyon fedası ile en azından kalesini etkinleştirmek niyetinde. } (21... Qxd6 22. Bxg7 { Siyah şah kalıcı bir şekilde zayıflardı. } 22... Qc5+ 23. Bd4 $18 { [%cal Gf3g3] }) 22. Bxe5 Nd7 23. Re3 Qb6 24. Bd4 Rxe3 25. Bxe3 Re8 26. Kf2 Nc5 (26... Qc6 { Siyahın durumu kötü ancak bu şekilde hemen kaybetmezdi. }) 27. Qf3! { [%csl Gd5][%cal Gf3d5,Ge3b6] } 27... Re5 28. d7 Qd8 29. Bxc5 { Siyah terk etti çünkü: } 29... Rxc5 30. Qe3 $18 { [%cal Ge3e8,Ge3c5] } 1-0

Dünyanın iki numarası için yine kazanılması gereken bir oyun. Henüz Uluslararası Usta bile olmayan Arjantinli rakibi karşısında büyük reyting ve tecrübe farkının ortaya konması gerekiyordu.

Daha sonra Uluslararası Usta unvanına kavuşacak Sergio Carlos Giardelli (1955-2015) bu turnuvada sonuncu olsa da, ülkesini olimpiyatlarda temsil etmiş ve ülke şampiyonasında dereceler elde etmiş Arjantin satrancının önemli isimlerindendi.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.17"] [Round "7"] [White "Garcia Palermo, Carlos"] [Black "Timman, Jan"] [Result "0-1"] [WhiteElo "2470"] [BlackElo "2655"]

1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 b6 {Vezir-Hint Savunması kariyeri boyunca Timman'ın önemli silahlarından biri olagelmiştir. } 4. Nc3 Bb4 {Artık aynı zamanda Nimzo-Hint sularındayız. } 5. Qb3 c5 6. a3 Ba5! {Gerginliği tutmak oldukça elverişli. } 7. dxc5 bxc5 8. Be3 Ne4! (8... d6 9. O-O-O {Belki de Beyazın planıydı. }) 9. g3 Nc6! 10. Bg2?? { [P] Beyaz tehdidi gözden kaçırıyor. } 10... Rb8 11. Qc2 { [P] } 11... Rxb2! 12. Qxe4 Bxc3+ 13. Kf1 { Siyah piyon fazladır ve şahın konumu nedeniyle Beyazın bunu telafi etmesi güç görünmektedir. } 13... Qa5 14. Rd1 Bf6 15. Ne1 Qa4 16. Rc1 Bd4 17. Bxd4 Nxd4 18. e3 Nb3 19. Qe5 Ra2 20. Qxg7 Rf8 0-1

Daha sonra Büyükusta unvanına kavuşacak olan Garcia Palermo ülkesini ziyarete gelen Bobby Fischer'in 25 kişiye karşı oynadığı simultane gösteride yer almıştı. Geleceğin dünya şampiyonunu yalnızca 15 hamlede devirmeyi başarmıştı.

Carlos Garcia Palermo bu başarıyı elde ettiğinde 15 yaşındaydı. (Kaynak: Arjantin'de bulunan Rosario ve Güney Santa Fe Satranç Derneği internet sitesinde, Christian Sánchez imzasıyla 2014 yılında yayımlanan Satranç İncileri: Özelde Rosario'nun, genelde ise Arjantin'in satranç tarihine bir yolculuk başlıklı İspanyolca makale).

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.18"] [Round "8"] [White "Timman, Jan"] [Black "Quinteros, Miguel Angel"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2655"] [BlackElo "2505"] [Variant "Standard"] [ECO "B27"] [Opening "Sicilian Defense: Quinteros Variation"]

1. e4 c5 2. Nf3 Qc7 { Quinteros Varyantı! Siyahla oynayan oyuncu hakkında çok şey söyleyen ilginç bir hamle. Arjantinli Büyükusta orijinal devam yollarını ve tahtada kaosu seven bir oyuncuydu. } 3. c3!? { Beyaz, Alapin varyantında ...Qc7'nin yarayışlı olmayacağını iddia ediyor. } 3... Nf6 4. e5 Nd5 5. d4 (5. c4! $146 { Alapin'de 1. e4 c5 2. c3 Nf6 3. e5 Nd5 4. c4? durumunda konumsal intihar olabilecek bu hamle burada oldukça güçlü. Beyaz pek çok durumda siyah vezirin konumundan da faydalanarak hızla d4 ile merkezi açabiliyor. } 5... Nb4 6. Nc3 N4c6 7. Be2 Nxe5 8. d4 Nxf3+ 9. Bxf3 cxd4 10. Nd5 Qd8 11. Qxd4 $44) 5... cxd4 6. cxd4 d6 7. Bd3 dxe5 (7... Bg4 8. O-O e6 { Açık renkli filin durumu oyundakiyle kıyaslayınca belki de böylesi daha iyidir. }) 8. Nxe5 e6 9. O-O Nc6 10. Nxc6 bxc6! { İzole piyona karşı oynarken bu tipik yaklaşım d5 karesinin kontrolü için önemlidir. } 11. Nd2 c5 { Anlaşılır görünse de Siyah bu tip durumlarda genelde c6-piyonundan kurtulmak için bu denli hevesli olmaz. Belki de Beyazın Qg4 veya Qh5 ile başlayacak olası şah kanadı saldırısı Siyaha korkutucu göründü. } 12. Nf3 (12. Re1! cxd4 13. Qa4+ Bd7 14. Qxd4 $40) 12... Bd6? { [P] Stockfish gerçek hatanın bu olduğunu söylüyor. Filin nereden geliştirildiği şah güvenliği için önemlidir. } (12... Be7 13. dxc5 O-O { Siyah şah güvendedir ve durum eşittir. }) 13. dxc5! Qxc5 { [P] } 14. Qa4+! Bd7 { [P] } 15. Qg4! { Bu mükemmel vezir manevrası sayesinde Beyaz girişimi elde eder. } 15... g6 { [P] } 16. Bh6! Bf8 17. Bxf8 Kxf8 { Şimdi Siyahın ...Kg7 ardından koordinasyonu sağlamasına izin vermemek gerek. } 18. Rac1 Qb6 19. Ne5 Be8 20. Nc4 Qd8 21. Be4! { [%cal Gf1d1] } 21... Qf6 22. Bxd5 exd5 23. Ne3 Qxb2? (23... Rd8 { ile savunmak ve ...d4 sürüşünü hazırlamak daha iyi savunma şansları verirdi. }) 24. Nxd5 { Siyahın en büyük sorunu, koyu renkli karelerinin ve şahının oldukça zayıf olması. Üstelik merkezin tamamen açık olması, durumunu daha da güçleştirmektedir. } 24... Kg7 25. Rc3! { Qd4 ile başlayacak saldırı engellenemez. Siyah terk etti. Örneğin, } { [%cal Gg4d4] } 25... Qd2 { [P] } 26. Qe4! { [%csl Ge5][%cal Ge4e5] } (26. Rd1 Bd7 27. Qf3 Rhe8 28. Qf6+ Kg8 29. Rcc1 $18) 26... Qg5 27. h4 Qf5 28. Qd4+ f6 29. Re1 Bf7 30. Re7 $18 { [%csl Ge7,Gf7,Gf5,Gf6][%cal Ge7f7,Gg2g4] } 1-0

Fischer'in en yakın dostu ve yardımcısı Arjantinli Büyükusta Miguel Quinteros 1972'de Spassky'e karşı hazırlanırken Fischer'e yardım etmiş ve hatta 1992 senesindeki rövanş maçında da Fischer'in yanında bulunmuştur. Orijinal oyun stiliyle bilinen Quinteros, aynı zamanda Apartheid rejimi zamanında yasaklı Güney Afrika'da satranç oynayıp yasağı delen ve bundan ötürü "3 yıl men" cezası alan oldukça tartışmalı bir figürdür.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.19"] [Round "9"] [White "Portisch, Lajos"] [Black "Timman, Jan"] [Result "0-1"] [WhiteElo "2630"] [BlackElo "2655"] [Annotator "Black"] [Variant "Standard"] [ECO "E41"] [Opening "Nimzo-Indian Defense: Rubinstein System, Hübner Variation"] [ChapterName "Portisch, Lajos - Timman, Jan"] [ChapterURL "https://lichess.org/study/F0mOCg4p/DmI0Z1fA"]

1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nc3 Bb4 4. e3 c5 5. Bd3 Nc6 6. Nf3 Bxc3+ 7. bxc3 d6 { Hâlâ revaçta olan bir devam yolu: Hübner Sistemi. Siyah c3-c4 piyonlarını sabitleyerek ve piyonlarını koyu renklere yerleştirerek Beyazın fil çiftine karşı bir oyun planlıyor. } 8. e4 e5 9. h3 h6 10. Be3 b6 11. O-O (11. d5 Ne7 { Merkez kapalı olmasına rağmen zengin bir oyun var. Tarafların savaş alanı şah kanadı olacak gibi duruyor. } 12. g3 Ng6 13. Nd2 O-O 14. Kf1 (14. Nf1 Nh7 15. h4 Bd7 16. h5 Ne7 17. g4 $14 { Jussupow, Artur - Hall, Jesper, 1-0, Bundesliga 9899, 1999, https://lichess.org/cN25alPD }) 14... Ne8 15. Kg2 Ne7 16. f3 f5 $132 { Portisch, Lajos - Browne, Walter S, 0-1, Interpolis, 1982, https://lichess.org/8y5qWUll }) 11... Qc7 (11... g5!? { Kısa rok atılmışken h3 sürmenin eksilerinden birini gösteren bir hamle. } 12. Bc2 Qe7 13. Re1 Rg8 14. Nh2 Na5 15. Bd3 g4 16. h4 g3 $132 { Li Chao2 - Flores, Di, 1-0, 42nd Olympiad 2016, https://lichess.org/HgSaxfZh }) 12. d5 Ne7 (12... Na5 { Beyaz yine oyundakine benzer şekilde oynayabilirdi. } { [%cal Gc8a6] } 13. Nh4 { [%cal Rf2f4,Gh4f5] } 13... g5 14. Qf3 Qe7 15. Nf5 Bxf5 16. Qxf5 $13) 13. Nh4 g5 14. Qf3 Nfg8 15. Nf5 Nxf5 16. exf5 Nf6 17. g4 { Zorunlu bir dizi hamle ardından piyon yapısı değişti. Beyazın Kg2-Rh1-h4 ve a4-a5 ile devam etmek fikirlerine karşı Siyahın rakibinin duble piyonlarına karşı oynamak ve e4-sürüşü ile alan kazanmak fikirleri bulunuyor. } 17... Ba6 18. Qd1 e4 19. Qa4+ (19. Be2 { Oyunda oynanan hamleyi tehdit olarak saklı tutmak daha iyi olabilirdi. } { [%cal Gd1a4] } 19... Bb7 20. Qa4+ Qd7 21. Qa3 { Uzun roku engelleyerek. } 21... Kd8 { [%cal Gd8c7] } 22. Qb3 $36 { [%cal Ga2a4,Ga4a5] }) 19... Kf8 20. Qxa6 exd3 { Beyaz başlattığı operasyon ile d3-piyonunu önünde sonunda alacağını düşünmüş olmalı. } 21. Qa4 Re8 22. Rae1! (22. Rad1?? { Konumun tehlikelerini gösteren bir durum oluşurdu. } 22... Rxe3! 23. fxe3 h5 $19 { Siyah vezirin de dahil olmasıyla hızlıca kazandıran bir saldırıya dönüşür. } { [%csl Gg4][%cal Gc7e7,Gh8h1] }) 22... Qb7!? { [%cal Gb6b5] } 23. Qd1 b5! 24. Qb1 (24. Qxd3 bxc4 25. Qxc4 Qxd5 { Timman tek şansın bu olduğunu belirtmişti. Bu durumda bile Siyahın oyununun iyi olduğunu düşünüyordu. } 26. Qxd5 Nxd5 { Beyaz, belki de daha fazlasını elde edebilmek ümidiyle bu olanaktan kaçınıyor. }) 24... Re4! 25. Qxd3 Rxc4 26. Rd1 Kg7 27. f3 (27. f4 { Beyazın bir hedefi olacaksa bunun şah kanadında yaratılması oldukça mantıklı olurdu. }) 27... Qe7 28. f4? { [P] Bu gecikmenin bedeli ağır olacak. Şimdi beyaz şah, e4 karesi ve diğer açık renkler kalıcı olarak zayıflıyor. } (28. Kg2) 28... Re8! 29. Bc1 { [P] } (29. Rfe1 Qe4 $19) 29... Qe2! 30. fxg5 hxg5 31. Qg3 (31. Bxg5 Rxg4+! 32. hxg4 Qxg4+ { [%cal Re8h8,Gg1h1,Gg1h2] } 33. Kf2 Ne4+ $19) 31... Ne4 32. f6+ Kg6 33. Qg2 Nxc3 34. Rd2 Qxg2+ 35. Kxg2 Ne2 { Beyaz daha fazla direnç göstermenin gereksiz olduğunu düşünerek terk ediyor. } 0-1

Timman'ın Macar Büyükusta Lajos Portisch ile olan partileri her zaman incelemeyi hak eder. Öyle ki, 1994 yılında yayınlanan ve kariyerinin 1983-1993 arasında oynadığı 80 oyuna odaklanan "Chess the Adventurous Way" adlı eserinde aralarında oynadıkları 3 oyuna yer vermiştir. Portisch turnuvaya 6 oyunda 5,5 puanla inanılmaz bir başlangıç yapmış, fakat 7. turda Timman'ı da yenen Larsen'e kaybetmişti.

Timman, turnuva hakkında kapsamlı yazılar yayınlayan turnuvanın sponsoru Clarin'e şöyle demişti: "Beyaz taşlarla oynayan Portisch'in her zaman zaferi hedefleyeceğini biliyordum. Dahası, sıralamada yarım puan geride olduğu için beni yakalamasının tek yolu kazanmaktı. Bu yüzden bu oyun önemliydi ve dikkatlice hazırlandım."

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.21"] [Round "10"] [White "Timman, Jan"] [Black "Franco Ocampos, Zenon"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2655"] [BlackElo "2505"] [Variant "Standard"] [ECO "E15"] [Opening "Queen's Indian Defense: Fianchetto Variation, Check Variation, Intermezzo Line"]

1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 b6 4. g3 Ba6 5. b3 Bb4+ 6. Bd2 Be7 7. Nc3 Bb7 8. Bg2 O-O 9. O-O c5 { [P] Beyazın sonraki hamlesinin oynanabildiği durumlarda ...c5 sürüşü dikkatle oynanmalı. Timman Siyah taşlarla Vezir-Hint Savunması uzmanı olduğu için Beyazla oynarken karşısına çıkan bu fırsatı elbette kaçırmıyor. } 10. d5! exd5 { [P] } 11. Ne1! (11. Nh4 Ne4 { [%cal Ge7h4] } 12. Nf5 Bf6 $10) 11... Na6?! (11... Ne4 12. Nxd5 Bxd5 13. cxd5 Nxd2 14. Qxd2 d6 $14 { Veritabanında bu konumdan başlayan yazışmalı partiler beraberlik ile sonuçlanmış. Objektif olarak Benoni formasyonunda iki hafif taş kesmiş olan Siyahın endişe edecek çok şey olmaması gerekir. Beyazın merkezde ve vezir kanadında ilerleyişine Siyah vezir kanadında yanıt üretecek. } { [%csl Gg3][%cal Ge2e4,Gf2f4,Ge4e5,Gg3g4,Gb6b5] }) 12. cxd5 d6 13. Nd3 (13. e4! $14 { [%csl Gf4][%cal Gf2f4] }) 13... Nc7 (13... Nb4! { Benoni'de taş değişimi olanakları kollanmalı. Zira siyah taşların manevra alanı kısıtlı. }) 14. e4 Nd7 15. f4 Rb8 { Bu hamle ...♗f6'yı hazırlıyor. } (15... Bf6! { Taktik olarak yanlış gibi dursa da Stockfish'in bize öğreteceği bir şeyler var. } { [%cal Rf6d4] } 16. e5 dxe5 17. d6 { Siyah materyal kaybetti gibi duruyor. } 17... e4 18. dxc7 Qxc7 { [%cal Rf6d4,Ge4e3] } 19. Ne5 Nxe5 20. fxe5 Bxe5 $13 { Stockfish 0.00 sularında geziniyor, biz ise şunu biliyoruz: At karşılığında alınan üç piyon, siyahın aktif taşları sayesinde güzel bir oyun sunar. } { [%cal Ge5d4,Ge4e3,Ga8d8] }) 16. Qc2 Bf6 17. Rad1 Ba6 { Benoni'de Beyaz e4-e5 ilerleyişini başarırsa rahat üstünlük iddiasında bulunabiliyor. Bu nedenle çoğu zaman Siyahın agresif bir tutum sergilemesi gerekiyor. } (17... Bd4+ 18. Kh1 f5 $132 19. exf5 (19. e5 dxe5 20. fxe5 Nxe5 21. Nxe5 Bxe5 22. Rxf5 $10) 19... Nf6) 18. Rfe1 { [%cal Ge4e5] } 18... Nb5 { 13. hamlede yapılması gereken bu attan kurtulmaya çalışmaktı. } 19. Nxb5 Bxb5 20. Nf2 Re8 21. Kh1 Bd4 22. Be3 Bxe3 23. Rxe3 { Siyah iki çift taş değiştirmeyi başardı fakat Beyazın e4-e5 fikrine karşı oyunu nerede? } 23... Qf6 24. Qd2 Rbc8 25. Ree1 h5 (25... Qd4 { Stockfish'in ...c4-sürüşü ile karşı oyun elde etmek için bir başka öğretici fikri. } 26. Qc1! (26. Qxd4 cxd4 $132 { [%cal Gc8c2] }) 26... Qb4 { [%csl Gc4][%cal Gc5c4] } (26... Qxf2 27. Rd2 $18) 27. Re3! { [%cal Ga2a3] } 27... c4 28. a3 Qc5 29. b4 Qc7 30. Qc3 $16 { Beyaz e4-e5 sürüşü için çalışmalarına devam eder. }) 26. Bh3 Rc7 27. Kg1 Qh6 { [P] Siyah e4-e5 ardından vezirleri değişerek rahatlama peşinde, ancak vezir oyuna dönemeyecek. } 28. e5! { Uzun süredir beklenen tipik ilerleme gerçekleştirildi. d dikeyinde çok güçlü bir geçer ve merkezileşen beyaz taşların dağınık siyah taşlara karşı oyunu öğreticidir. } 28... dxe5 { [P] } 29. a4! { Çok akıllıca bir saptırma. d6 sürüşünün ardından gelebilecek ... ♗c6 dönüşü engellenmiş oldu. } 29... Ba6 30. d6 Rb7 31. Qd5 Nf6 32. Qc6 { [%csl Gd6][%cal Gd6d7] } 32... Rbb8 33. d7 Rf8 34. Qc7 { Ordusu dağılan Siyah terk etti. } { [%csl Ga6][%cal Gc7a7,Gd7d8] } 1-0

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.22"] [Round "11"] [White "Braga, Fernando Alberto"] [Black "Timman, Jan"] [Result "1/2-1/2"] [WhiteElo "2375"] [BlackElo "2655"] [Annotator "Black"] [Variant "Standard"] [ECO "B12"] [Opening "Caro-Kann Defense: Advance Variation, Van der Wiel Attack"]

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Bf5 4. Nc3 { 80'li yıllarda popülerlik kazanan ve günümüzde de görülen sert bir devam yolu. Beyaz güçlü rakibinden çekinmediğini gösteriyor. } 4... e6 5. g4 Bg6 6. Nge2 { Hemen 6.h4 h5! ile yanıtlanabildiği için Beyaz h4 fikrini Nf4 ile birlikte uygulamak istiyor. } 6... c5! 7. Be3 (7. h4 h5 8. Nf4 { Daha yaygındır. }) 7... Nc6 8. dxc5 Nxe5 9. Nd4 Nf6!? { Timman'ın stiline uygun bir hamle. } (9... Bxc5 10. Bb5+ Nd7 11. Nxe6 fxe6 12. Bxc5 a6 13. Bxd7+ { Daha sade bir oyun verirdi. }) 10. f4 Nexg4! { Daha fazla karmaşa! } 11. Bb5+ Ke7 12. Bg1 { Belki bu aşamada hızla beyaz şahın da güvenliğini hazırlamak ve saldırıyı hızlandırmak daha pratik olabilirdi. } (12. Qe2 { [%csl Gf5][%cal Ge1c1,Gf4f5] } 12... a6 13. Ba4 Nxe3 14. Qxe3 Be4 15. O-O-O $13 { [%cal Ge4h1,Bd4f5] }) 12... Qc7 { [%csl Gf4,Gc5] } 13. c6 b6 { İki tarafın da her hamlede pek çok olanağı bulunuyor. } (13... Rc8 14. Qe2 { Beyaz oyundaki gibi oynamak istiyorsa belki de bu sıralamayı kullanmalı. } { [%cal Gf4f5] }) 14. Qe2 { Beyaz hatların açılması düşüncesiyle f4-piyonunu feda ediyor ancak bu kendi şahı için de bir güvenlik sorunu yaratacak. } { [%cal Gf4f5] } (14. Qf3 a6 15. Be2 Nh6 { [%csl Gf5][%cal Yf4f5,Gh6f5] } 16. O-O-O $14) 14... Qxf4! 15. c7? { Beyaz çok fazla risk alıyor. } (15. h3 Ne5 16. Be3 Qg3+ 17. Bf2 Qf4 $10) 15... Ne4! 16. Nc6+ Kd6 { Hangi şahın daha zayıf olduğunu söylemek güçtür. } 17. h3 Qg3+ 18. Kf1 Qf4+ 19. Ke1 Qg3+ 20. Kf1 { [P] } 20... Qxc3! { [%cal Ge4g3] } 21. Qxg4 Qxb2 { [%csl Rb5,Ra1] } 22. a4 { Buraya kadar her şey Siyahın bir şekilde kazanacağı hissini yaratıyordu, ancak şimdi her şey altüst olacak. } 22... Qxa1+? (22... Qf6+ 23. Kg2 Kxc7 $19 { Pratik bir çözüm olurdu. }) 23. Kg2 f5?? { [P] } (23... Qxg1+ 24. Rxg1 Kxc7 { Siyahın veziri karşılamaya yeterli materyali fazlasıyla bulunmaktadır. }) 24. Qh4?? (24. Bh2+! e5 25. Qh4 { Aniden beliren kritik durumda Siyah vezirinden vazgeçse bile sıkıntıları bitmeyecekti. } { [%cal Gh4d8,Gh2e5] } 25... Qxh1+ 26. Kxh1 Kxc7 27. Nxe5 (27. Bxe5+ Kb7 28. Nd8+ $18) 27... Bd6 28. Nxg6 hxg6 29. Qe7+ $18) 24... Qf6 25. Bh2+ Kc5 26. Nb8 { Harika bir deneme! } { [%cal Gc7c8] } (26. Bg1+ Kd6 27. Bh2+ $10) 26... Qxh4 27. c8=Q+ Kb4 28. Rb1+ Ka3 { Konum tam bir görsel şölen sunuyor! } 29. Ra1+ Kb4 30. Rb1+ Ka3 31. Ra1+ Kb4 { 1/2-1/2 } 1/2-1/2

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.23"] [Round "12"] [White "Timman, Jan"] [Black "Seirawan, Yasser"] [Result "0-1"] [WhiteElo "2655"] [BlackElo "2575"] [Variant "Standard"] [ECO "B13"] [Opening "Caro-Kann Defense: Exchange Variation, Rubinstein Variation"]

1. e4 c6 2. d4 d5 3. exd5 cxd5 4. Bd3 Nc6 5. c3 Nf6 6. Bf4 Bg4 7. Qb3 Qc8 8. Nd2 e6 9. h3 Bh5 10. Ngf3 Be7 11. Ne5 O-O 12. g4 Bg6 13. Nxg6 fxg6!? { [D] } 14. Be3?! { Uzun rok için d4-piyonunu koruyan anlaşılır bir hamle, öte yandan uzun rokun ne kadar iyi bir fikir olduğu tartışmalıdır. } (14. Bg3 Nd7 (14... Qd7 { [%cal Ge7d6] } 15. O-O Bd6 16. Kg2 Bxg3 17. fxg3! e5 18. g5 Nh5 19. dxe5 Nxe5 20. Bb5 Nc6 21. Rad1 $16) 15. O-O! Bg5 16. Rad1 Bf4 17. Kg2 $14) 14... Bd6! 15. O-O-O { [D] } 15... Rb8! { [%cal Gb7b5] } 16. f4? { Siyahın saldırısına hazırlık yapmak daha doğal olurdu. } (16. Kb1 b5 17. Rc1 { [%cal Rb5b4,Bc3c4] } 17... Na5 18. Qd1 Nc4 19. h4 $13) 16... b5 17. Qc2 b4 18. Kb1 bxc3 19. Qxc3 Qb7 20. Rc1 Rfc8?! (20... Nb4 21. Be2 Ne4 { [%cal Gb4d5] } 22. Nxe4 dxe4 23. Bc4 Nd5 24. Bxd5 exd5 $19 { Korunmuş geçer piyonu ve iyi fili ile Siyahın üstünlüğü tartışmasızdır. }) 21. Qb3 Qc7 22. Qa4 Rb4 23. Qa6 Rb6 24. Qa4 Rb4 25. Qa6 Rb6 26. Qa4 Bxf4 (26... Rcb8 27. Nb3 Qb7 { Saldırı için diğer bir seçenek idi. }) 27. Bxf4 Qxf4 28. Nb3 Rc7 29. Rhe1 Nb4 30. Rxc7 Qxc7 31. Rc1 Qb8 32. Bf1 h6 33. Nc5 Nc6 34. Nxe6? (34. Nb3 { Sağlam olurdu. }) 34... Rxb2+ 35. Ka1 Rf2? { [P] } (35... Rb6! { Siyah vezir içeri sızmayı başarırsa etkisi bitirici olacak. } { [%csl Rf4,Rh2][%cal Gb8h2] }) 36. Qb5! (36. Bb5 Qg3 37. Bxc6 Qe3 $19 { [%cal Ge3c1,Ge3e6] }) 36... Qxb5 37. Bxb5 Nb4 38. g5? { Büyük olasılıkla zaman sıkışmasının etkilerini görüyoruz bir süredir. Karışık konumda pek çok seçenek arasında yapılan hatalar anlaşılırdır. } (38. Rc8+ Kf7 39. Nd8+ Ke7 40. Nc6+ Kd7 41. Nxa7+ Kd6 42. Kb1! $10) 38... Ne4! 39. Rc8+ Kf7 40. Nd8+ Ke7 41. Nc6+ Kd7! 42. Nxa7+ Kd6 43. a4 Nxg5 44. Nc6 Nc2+ 45. Kb2 Nxd4+ { Materyal üstünlüğüne sahip olan Siyahın önünde yalnızca teknik engeller vardır. } 46. Kc3 Nde6 47. Nd8 Ne4+ 48. Kb4 N6c5 49. Nc6 Rd2 50. Ka5 d4 51. Nb4 Rb2 52. Rc6+ Ke5 53. Rc7 Kf6 54. Rc6+ Ke5 55. Rc7 Kf6 56. Rc6+ Kg5 57. Rc7 Rb3 58. Na6 Nxa6 59. Bxa6 d3 60. Bc4 Rc3 61. Kb4 d2 62. Rd7 Rc1 63. Bb3 Rb1 64. Rd5+ Kf4 65. a5 Ke3 66. a6 Ra1 67. Bc2 Rxa6 68. Re5 Kf3 69. Re7 Nf2 70. Rf7+ Kg3 { Bu mağlubiyet bile Timman'ın turnuva zaferine mani değildi. Son turda siyah taşlarla kısa bir beraberliğin ardından turnuva bitiminde ikinci Portisch ile arasında hâlâ 1,5 puan bulunuyordu. } 0-1

On bir sene sonra Karpov'a karşı FIDE Dünya Şampiyonası maçında (o sırada FIDE'ye bayrak açan Kasparov da Short ile PCA Dünya Şampiyonası maçında karşılaşıyordu) Ulf Andersson ve Jeroen Piket ile birlikte Timman'a yardımcı olacak Yasser Seirawan, turnuva liderine karşı Siyah taşlarla gözde silahı Caro-Kann'a sarılmıştı.

[Event "Mar del Plata"] [Site "Mar del Plata ARG"] [Date "1982.02.26"] [Round "13"] [White "Polugaevsky, Lev"] [Black "Timman, Jan"] [Result "1/2-1/2"] [WhiteElo "2600"] [BlackElo "2655"] [Variant "Standard"] [ECO "E18"] [Opening "Queen's Indian Defense: Classical Variation, Traditional Variation"]

1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 b6 4. g3 Bb7 5. Bg2 Be7 6. O-O O-O 7. Nc3 Ne4 8. Nxe4 Bxe4 9. Nh4 { Beyazla hızlı bir beraberlik yapmak için uygun seçim. } 9... Bxg2 10. Nxg2 d5 11. Qa4 Qd7 12. Qxd7 Nxd7 13. cxd5 exd5 14. Be3 c6 { Taraflar beraberlikte anlaştılar. Bu beraberlikle birlikte Timman 1982 Mar del Plata turnuvasını ikinci ile arasında 1,5 puan farkla kazanmış oldu. } 1/2-1/2

Son tura turnuva şampiyonluğunu garanti ederek giren Timman, bir başka efsane Polugaevsky'nin gözünü korkutmuşa benziyor.

Mar del Plata 1982 Uluslararası Satranç Turnuvası çapraz tablosu:

                      1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4   Puan
  1 GM Timman         * 1 0 1 ½ ½ 0 1 1 ½ 1 1 1 1  9½
  2 GM Portisch       0 * 1 ½ 1 ½ 0 ½ ½ 1 ½ 1 1 ½  8
 =3 GM Seirawan       1 0 * ½ 1 ½ 0 ½ ½ 0 ½ 1 1 1  7½
 =3 GM Karpov         0 ½ ½ * ½ ½ 1 0 1 1 ½ ½ 1 ½  7½
 =3 GM Polugaevsky    ½ 0 0 ½ * ½ ½ 1 ½ 1 1 ½ 1 ½  7½
  6 GM Andersson      ½ ½ ½ ½ ½ * ½ 1 ½ ½ ½ ½ ½ ½  7
  7 GM Larsen         1 1 1 0 ½ ½ * 0 1 0 ½ 0 ½ ½  6½
 =8 IM Garcia Palermo 0 ½ ½ 1 0 0 1 * ½ ½ 0 ½ 1 ½  6
 =8 GM Najdorf        0 ½ ½ 0 ½ ½ 0 ½ * 1 ½ ½ 1 ½  6
=10    Braga          ½ 0 1 0 0 ½ 1 ½ 0 * ½ 1 0 ½  5½
=10 GM Panno          0 ½ ½ ½ 0 ½ ½ 1 ½ ½ * ½ 0 ½  5½
=12 GM Quinteros      0 0 0 ½ ½ ½ 1 ½ ½ 0 ½ * 0 1  5
=12    Franco         0 0 0 0 0 ½ ½ 0 0 1 1 1 * 1  5
 14    Giardelli      0 ½ 0 ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ 0 0 *  4½